ពាក្យ (បយ៍ង្គ ឬបល្ល័ង្ក) ខ្ញុំបានពន្យល់ក្នុងភាគ១រួចខ្លះហើយ ដែលខ្ញុំលើកយកមកសរសេរនេះ ដើម្បីបញ្ចូលទៅក្នុងរឿងភ្នំ ដែលទាក់ទងនឹងកេរតំណែលម៉ែ ចង់ដឹងរឿងម៉ែ រួចជួយម៉ែ ទាល់តែបូកភ្នំ ឬផ្គុំភ្នំ។ រឿងរ៉ាវទាក់ទងនឹងភ្នំនេះ ស្តេចជ័យវរ្មន័ទី៧គាត់បានឆ្លាក់ រូបរឿងទុកនៅក្នុងបា្រសាទ តាព្រហ្ម ដែលបា្រសាទនោះគាត់ ធ្វើឧទ្ទិសឲ្យព្រះមាតា។ គាត់បានឆ្លាក់សាច់រឿងរបស់ស្រ្តីម្នាក់ ឈរលើផ្កាឈូក កំពុងតែដុះឡើងទ្រស្រ្តីនោះ យកទៅដាក់លើបល្ល័ង្កទទេ ខាងលើ វិញ ដែលបល្ល័ង្កនេះ គាត់ធ្លាប់អង្គុយពីអតីត ដោយ បាបអកុសល ធ្វើឲ្យគាត់ធ្លាក់ចុះទៅក្រោម។ ហើយនៅក្នុងរូបនេះដដែល គាត់ឆ្លាក់សកម្មភាពសត្រូវ មកពីគ្រប់ទិសទី ដែលក្នុងដៃមានកាន់ដាវ លំពែង បុកចាក់ទៅលើគាត់ ព្រោះ ពួកគេមិនចង់ឲ្យស្រ្តីនេះ មកអង្គុយលើបល្ល័ង្ករបស់ខ្លួនវិញឡើយ។ ធម្មតា (ពៀររមែងរំងាប់ដោយការមិនចងពៀរ) ហើយពៀរនេះ បើអ្នកមិនស្រាយទេ ទោះបីជារលាយអស់ទៅនៃផែនដី ក៏ពៀរវេរារបស់ពួកអ្នកមិនរំងាប់ដែរ (នេះជាពាក្យប្រៀនប្រដៅរបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ សំដែងប្រោសយក្ខិនី និងនាងកុលធីតា) អត្ថន័យរូបចម្លាក់រឿងខាងលើនេះ ទាក់ទងនឹងរឿងភ្នំបាយ៉ង់កោរ។ ហើយនៅលើភ្នំនេះមានប្រាសាទ បាយ៉ង់កោរ ដុបវិញ្ញាណ ព្រះបាទដៃខ្លី (ជាកូន) ព្រះនាងសក់ក្រអូប ព្រះគោ ព្រះកែវ ហើយមានឈ្មោះភ្នំ បាយ៉ង់កោរ សក់ក្រអូប ដុកស្វាគយ ព្រះបក សំពៅលូន វិហារចិន ភ្នំតូច និងមានទំនប់បុរាណមួយហៅថា ទំនប់ អូរបន្ទាយ ហើយឈ្មោះទាំងនេះខ្ញុំបានដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្តីមួយ (ខ្ញុំពុំបានបកស្រាយពន្យល់ឡើយ)៕
ប្រាសាទភ្នំបាខែង
ជាប្រភេទប្រាសាទបុរាណខ្មែរ បែបហិណ្ឌូកសាងឡើងនៅចុងសតវត្សទី៩ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទយសោវរ្ម័ន(៨៨៩-៩១០)
សម្រាប់ឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រះសិវ។ ប្រាសាទនេះឋិតនៅលើកំពូលភ្នំបាខែងនៅពីខាងឆ្វេងដៃ
ផ្លូវទៅកាន់ក្រុងអង្គរធំ ដែលព្រះបាទយសោវរ្ម័នទ្រង់បានកសាងនៅទីនោះសម្រាប់តម្កល់សិវលិង្គ
យសោធរេស្វរៈ ដោយសន្មតថាជាភ្នំព្រះសុមេរុលំនៅរបស់អាទិទេព។ ភ្នំបាខែងឬភ្នំកណ្ដាលជារាជធានីអង្គរទី១(យសោធបុរៈ) បច្ចុប្បន្ន ជាទីមនោរម្យក្រៃលែងសម្រាប់ទេសចរនានាទាំងបរទេស
និងជន ជាតិខ្មែរក្នុង ការគយគន់ទេសភាពដ៏ប្រណីតនៃសូរិយារៀបអស្តង្គត
និងប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលឋិតនៅកណ្ដាលព្រៃ
ចម្ងាយប្រមាណ១.៥គីឡូម៉ែត្រ។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រចាត់ទុកថាជាមូលដ្ឋានក្នុងការ
កសាងប្រាសាទផ្សេងៗ ទៀតនៅក្នុងតំបន់អង្គរ ក្រោយពេលដែលព្រះបាទយសោវរ្ម័នទ្រង់បានចូលមកតាំងរាជធានីនៅទីនេះ
បន្ទាប់ពីរាជធានីហរិហរាល័យ ឬហៅថារលួស។ សិលាចារឹក ស្តុកកក់ធំចុះកាលបរិច្ឆេទ១០៥២
នៃគ្រិស្តសករាជបានសរសេរថានៅពេលដែលព្រះបាទស្រីយសោវធ៌នឡើងគ្រង រាជសម្បត្តិ
ហើយបានប្ដូរឈ្មោះទៅជាព្រះបាទយសោវរ្ម័នវិញនោះ ព្រះគ្រូវាមសិវៈនៅតែជាព្រះរាជគ្រូរបស់ព្រះអង្គដដែល។
ហើយព្រាហ្មណ៍នេះហើយដែលបានរៀបចំទុកដាក់លិង្គរបស់ព្រះសិវនៅលើ កំពូលភ្នំយសោធរគិរី
គឺសំដៅដល់ភ្នំបាខែងនេះហើយ។ សូមចូលអានបន្ត
ប្រាសាទបន្ទាយស្រីគឺជាប្រាង្គប្រាសាទមួយក្នុងចំណោមប្រាសាទជាច្រើននៅ
ខេត្តសៀមរាប អង្គរដ៏ល្បីល្បាញនៅក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា ក៏ដូចជានៅលើ ពិភពលោកដែរ
ដែលបានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិយ៉ាងច្រើនកុះករមកពីតំបន់ជាច្រើន។ ក្រុមភ្ញៀវទេសចរដែលបានទៅទស្សនាប្រាង្គ
ប្រាសាទអង្គរវត្ត និងប្រាសាទដទៃទៀតនៅក្នុងទឹកដីនៃ ខេត្តសៀមរាប តែងតែឆ្លៀតចំណាយពេល ធ្វើដំណើរក្នុងរយៈចម្ងាយដ៏ឆ្ងាយពីទីរួមខេត្ត
។ ប្រាសាទបន្ទាយស្រីមានឈ្មោះល្បី ព្រោះវាត្រូវបានសាងសង់ឡើងពី ថ្មផ្កាឈូកជាមួយ នឹងក្បាច់ចម្លាក់
យ៉ាងល្អិតឆ្មាររស់រវើកជាងគេ ដោយមានតួប្រាង្គបី ដែលមានសភាពល្អឆើតឆាយដូចស្រីគ្រប់លក្ខណ៍។
ប្រាសាទនេះសង់លើដីរាបស្មើមានរាងតូចច្រឡឹងដោយថ្មភក់ផ្កាឈូក និង ឥដ្ឋរាង៤ជ្រុងទ្រវែង
ហើយមានគូទឹកព័ទ្ធជុំវិញ ប្រាង្គទាំងបីនៃ ប្រាសាទសង់បែរមុខទៅទិសខាងកើត
ហើយប្រាង្គកណ្តាលមានតម្កល់ លិង្គព្រះឥសូរ ខាងត្បូងឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនា
និងខាងជើងឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រះវិស្ណុ។ ប្រាសាទបន្ទាយស្រីកាលដើមឡើយមានឈ្មោះថា "ឥសូរបុរៈ" ប្រែថា
"បុរីនៃឥសូរ" ប៉ុនែ្តសម័យក្រោយៗមកទៀតគេហៅថា ប្រាសាទបន្ទាយស្រី
ទៅវិញដោយសារតែរាងតូចច្រឡឹង និងក្បូរក្បាច់រចនាដ៏ស្រស់ស្អាត និងរស់រវើកនៅ
លើផ្ទាំងថ្មពណ៌ផ្កាឈូក។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ប្រាសាទនេះបានទទួលការកោតសរសើរពីភ្ញៀវទេសចរសឹងគ្រប់រូបថា
ពិតជាស្រស់ស្អាត ទោះបីមានបរិវេណតូចចង្អៀត បន្តិចមែនតែទ្រង់ទ្រាយ ប្រាសាទលំអទៅដោយចម្លាក់ផ្កាភ្ញី
នៃរឿងរ៉ាវដែលទាក់ទងទៅនឹងលទ្ធិទេវរាជ "រឿងរាមកេរ្តិ៏ខែ្មរ"
មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះចម្លាក់នីមួយៗ សុទ្ធតែមានលក្ខណៈរស់រវើកបើប្រៀបធៀបទៅ
នឹងប្រាសាទដទៃ។ សូមចូលអានបន្ត
ភ្នំសំពៅ គឺជារមណីយដ្ឋានធម្មជាតិមួយ
ដែលភ្ញៀវទេសចរនិយមទៅកំសាន្ត ជាពិសេសភ្ញៀវក្នុងស្រុក នៅថ្ងៃសំរាក ឫ
នៅថ្ងៃបុណ្យប្រពៃណីផ្សេងៗ ដូចជាបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ។ល។
រមណីយដ្ឋាននេះ មានទីតាំងស្ថិតនៅតាមដងផ្លូវជាតិលេខ ១០មានចំងាយ ១៣ គ.ម
ពីទីរួមខេត្តបាត់ដំបង ក្នុងភូមិភ្នំសំពៅ ស្រុកបាណន់ ខេត្តបាត់ដំបង។ ភ្នំនេះមានទ្រង់ទ្រាយដូចជាសំពៅ
មានកំពស់ប្រហែល១០០ម មានកាំជណ្តើរចំនួន ១០៣០កាំ។ ក្នុងតួភ្នំទាំងមូល មានល្អាងជាច្រើន
ប៉ុន្តែល្អាងសំខាន់ៗដែលគេនិយមទស្សនាគឺ ល្អាងផ្កាស្លា ល្អាងល្ខោន
ល្អាងអសុក។ នៅលើកំពូលភ្នំខាងក្រោយ មានវត្តមួយឈ្មោះថា វត្តគិរីរម្យ
ដើមឡើយ គ្រាន់តែជាអាស្រម សំរាប់សំណាក់ធម៌តែប៉ុណ្ណោះ។ នៅលើខ្នងភ្នំ
មានវត្តអរុណនារី ឬវត្តដូនជីក្មេង និងចេតិយធំៗស្អាតៗ របស់អភិជនខ្មែរពីសម័យមុនៗ។
នៅជុំវិញក្បែរភ្នំសំពៅ មានចង្កោមភ្នំផ្សេងៗទៀតដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយគ្នា
តាមបែបរឿងនិទានខ្មែរ ចៅរាជកុល និងនាងរំសាយសក់ ដូចជាភ្នំក្តោង ភ្នំក្រពើ
ភ្នំទ្រុងមាន់ ភ្នំទ្រុងទា ភ្នំនាងរំសាយសក់។ល។ ដែលសុទ្ធសឹងតែជារមណីយដ្ឋានធម្មជាតិទាំងអស់។ សូមចូលអានបន្ត
